طلبه ها

 

روش سخنراني2

حجة الاسلام دکتر صادقی

تدوین و تنظیم:

احمد حق پرست صداقت

مدرسه سفیران هدایت امام جواد علیه سلام

 

           

 

 

تحریک احساسات

1-عام                        

الف:محتوایی(مناجات،گره،...)

 ب:صورت(تقدیم و تاخیر)

 ج:اجرا(هماهنگی محتوا و لحن)

2-خاص

الف:محتوا(ارضاء حس زیبا گرائی از طریق شعر)

 ب:صورت(حس کنجکاوی از طریق ایجاد انگیزه)

 ج:اجرا:(...)

 

تحریک احساس عام محتوایی:

راههای بر انگیختن حس علاقه مندی به بحث:

الف: گره

1-با نیازهای مخاطب

2-با علایق مخاطب

 ب:مناظره گونه و بحث گونه صحبت کردن(دیالوگ)

 

 

 

 

تعریف گره:

گره زدن یعنی یافتن نقطه مشترک بین مواد وملات سخنرانی با قسمتی از زندگی،افکار،تخیلات،امیال و آرزوها،خاستها،احساسات،و نیازهای مخاطب

یا برقراری پیوند و ارتباط بین مواد وملات سخن با رفتارها و اندیشه ها یا هر نوع حادثه ای در زندگی مخاطب میباشد.

 

فوايد گره:

1-برقراری ارتباط بین مربی و دانش آموز،سخنران و مخاطب و...

2-ایجاد تأثیرات رفتاری

شرایط گره:

1-                حدالامکان پس از اقنای اندیشه باشد.

2-               در مواردی که امکان دارد کرامت مخاطب زیر سؤال رود گره بصورت مصتقیم اجرا نشود.

3-              مقدار بحث در گره و تعداد گرهها نباشد تا حمل بر تکلیف وزور گوِِیی نشود.

4-               در گرههی منفی و مرتبط با نقاط ضعف مخاطب به علایق مثبت و ارزشمند او نیز توجه شود،تنفر زدایی نشود.

5-               جزِیی و مصداق باشد.

6-               محتوای گره.

7-               قالب گره متنوع باشد.

 

 

انواع گره:

1-   آرزویی:یعنی در هنگام سخنرانی از خداوند درخواست و آرزو کند

2-  تشویقی:تشوبق مخاطب به کاری

3- سؤالی:

4-   توصیفی:توصیف موقعیت برای مخاطب

5-  تلقینی:تلقین کردن به مخاطب

6-  گفتگویی(دیالوگ):معمولا همراه با(گفتم،گفت)

7- توبیخی:توبیخ مخاطب از انجام گناه

 

معرفی چند کتاب جهت گره:

آفتاب در حجاب

کشتی پهلو گرفته

 

انواع تحریک احساس:

 

1-           داستان

2-         خاطره

3-       شعر

4-          لطیفه و طنز

5-        مناجات و دعا

6-        آمار و ارقام

7-       نثر و قطعات ادبی

 

 

 

تحریک احساس:

1-            داستان و خاطره:

تفاوت داستان با خاطره:

1-    خاطره شخصی است ولی داستان عمومی است.

2-    امکان لو رفتن مطلب در داستان است ولی در خاطره نیست.

3-    در خاطره تحریک احساس خیلی قویتر از داستان میتواند اتفاق بیفتد

شرایط تحریک احساس با داستان و خاطره:

1-    تصویر سازی لازم را داشته باشد.

2-    بد آموزی نداشته باشد.

3-    متناسب با موضوع بحث باشد

4-    بوی خود ستایی ندهد.

5-    متناسب با مخاطب باشد.

6-    موجب وهن مقدسات نشود.

 

2-            شعر:

فواید استفاده از شعر:

1-    ارضای حس زیبا گرایی مخاطب.

2-    تقویت ماندگاری پیام.

3-    فراهم کردن استراحت ضمنی برای سخنران.

4-    نشان دادن تسلط سخنران بر مطلب و جلسه.

5-    اعجاب مخاطب در صورت زیاد بودن محفوظات سعری سخنران.

6-    برای تفهیم مطلب.

شرایط استفاده از شعر:

1-    موجب بزرگ کردن بعضی از شاعران به عنوان الگوهای 100% نشود

2-    حتی الامکان استفاده از شعر پس از اقناع اندیشه باشد.

3-    حتی المقدور از اشعاری که برگردان آیات و روایات هستند استفاده شود.

4-    شعرها سلسی و روان و در عین حال با محتوا ودارای پیام باشند نه سنگین و بی محتوا.

5-    از اشعاری که دارای الفاظ جلف ورکیک هستند بشدت پرهیز شود.

6-    شعرهای مورد استفاده در سخنرانی عاری از تحریف و غلط باشد.

7-    شعرها حتی المقدور از حفظ خانده شود مگر اینکه خاننده شعر خود شاعر باشد

 

3-           طنز

فواید طنز:

1-    عامل ماندگاری پیام.

2-    شایع وفراگیر است و دائمأ مخاطب آن را برای یکدیگر نقل میکند.

3-    حالت انس و خدمانی بودن را بین گوینده و شنونده ایجاد میکند.

4-    ذهنیتهای منفی مثل خشک بودن و خشن بودن را از ساحت سخنران دینی دور میکند.

5-    گاهی موجب آسان شدن فهم مطلب میشود.

6-    عامل رفع خستگی از سخنران و مخاطب است.

شرایط طنز:

1-    با لطیفه و طنز بدیها تحقیر شوند نه خوبها و خوبیها و نه حتی بعضی از بدها.

2-    با وقار طلبگی و سخنرانی دینی منافات نداشته باشد و حریم مقدسات دینی شکسته نشود.

3-    از محدوده حق وحقیقت خارج نشود.

4-    حقوق انسانها رعایت شود.

5-    میزان و حجم استفاده از طنز رعایت شود تا اصل منبر قرار نگیرد.

6-    پس از اغناء و استدلال استفاده شود،تا مطالب دینی را سست و بی پایه جلوه ندهد.

7-    هنگام تأثیرگذاری معنوی و ذکر مصیبت استفاده نشود،مگر برای سخنورانی که در چند لحظه میتوانند هم بخندانند و هم بگریانند.

معرفی چند کتاب در مورد طنز:

1-    باهم بخندیم(اسکندر متقی نژاد)

2-    دایرة المعارف خنده(سید جواد هاشمی نژاد)

3-    خلاصه رساله دلگشا(عبید زاکانی)

4-    دنیای خنده.

5-    داستانهای ملانصردین.

4-مناجات و دعا:

شرایط مناجات ودعا:

1-    دعا در خواست و تقاضای یک طرفه از خداست،حال از دعاهای مأثوره یا از دعاهای شخصی میتوان در سخنرانی استفاده کرد.

2-    گفتگوی یکطرفه با خدا،مأصومین،شهدا،صلحا،علما وبزرگان دینی در بین سخنرانی میتواند مورد مناجات قرار گیرد.

3-    انتقال مفاهیم مورد نظر به مخاطب به صورت غیر مستقیم.

4-    طرح مشکلات،آسیبها،انتقادات،دلتنگیها،شکایات و...میتواند مفهوم مناجات واقع شود.

5-    مناجات نباید کلیشهی ومصنوعی صورت گیرد بلکه سخنران حتمأ بایدحال مناجات واقعی پیدا کند

چند نمونه مناجات:

ای آرزوی دلهای آرزومندان،ای اشتیاق مشتاقان،ای امید امیدواران،ای عشق عاشقان،ای غاية شیفتگان،ای دوای دردمندان،ای نهایت آرزوی عارفان،آتش عشقت را در خرمن وجودم بیفکن

5-آمار:

هرساله 250دکترای شیعه شناسی از دانشگاهای اسرائیل فارغ التحصیل میشوند.

انواع آمار:

1-    آمار اجتماعی(کتاب عصر امام خمینی)

2-    آمار اقتصادی و سیاسی(کتاب آمارها پرده بر میدارند-مقایسه دوران پهلوی با انقلاب اسلامی،مؤسسه فرهنگی بصیرت قم)

3-    آمار تاریخی(کتاب50 سال خیانتها وخدمتها)

4-    آمار قرآنی(کتاب معجم المفهرس ونرم افزار جامع الاحادیث نور )

5-    آمار علمی،روانشناسی(کتاب روانشناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی)

6-    آمار متفرقه(کتاب از نگاه آمار)

 

شرایط آمار وارغام:

1-آمار مستند باشد.

2-ذکر عدد دقیق آمار اهمیت ویژه دارد.

3-حتی الامکان آمارهای حاوی سه عدد اهمیت بیشتری دارد.

4-قبل از بیان آمار حتی الامکان با برجسته سازی تمرکز بیشتر و برانگیخته شدن احساس در مخاطب ایجاد شود.

5-...